CHUYỂN ĐỔI SỐ VÀ YÊU CẦU KỸ NĂNG NGHỀ NGHIỆP MỚI

Quá trình chuyển đổi số đang làm thay đổi căn bản cách thức tổ chức công việc, mô hình kinh doanh và yêu cầu đối với nguồn nhân lực. Trong môi trường làm việc hiện đại, tri thức chuyên môn vẫn giữ vai trò quan trọng nhưng không còn là yếu tố quyết định duy nhất. Thay vào đó, doanh nghiệp ngày càng coi trọng khả năng vận dụng kiến thức trong môi trường số, năng lực thích ứng với công nghệ mới và hiệu quả làm việc trong bối cảnh số hóa toàn diện. Điều này đặt ra yêu cầu sinh viên phải được trang bị một hệ thống kỹ năng nghề nghiệp toàn diện, kết hợp hài hòa giữa kỹ năng số, kỹ năng mềm, tư duy sáng tạo và năng lực chuyên môn tích hợp công nghệ.

Trước hết, kỹ năng số (Digital Skills) trở thành năng lực nền tảng của người lao động trong kỷ nguyên số. Kỹ năng số không chỉ dừng lại ở việc sử dụng các phần mềm văn phòng cơ bản như Word, Excel hay PowerPoint, mà còn bao gồm tư duy số và khả năng làm việc hiệu quả trong môi trường công nghệ. Sinh viên cần có năng lực khai thác và xử lý dữ liệu số, sử dụng các nền tảng học tập và làm việc trực tuyến, hiểu biết về bảo mật thông tin, quyền riêng tư dữ liệu và an toàn không gian mạng. Đặc biệt, trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và tự động hóa được ứng dụng ngày càng rộng rãi, kỹ năng thích nghi với công nghệ mới, sẵn sàng học và làm chủ các công cụ số trở thành điều kiện bắt buộc để sinh viên không bị tụt hậu trên thị trường lao động.

Bên cạnh kỹ năng số, kỹ năng mềm (Soft Skills) giữ vai trò quyết định hiệu quả làm việc trong môi trường số hóa, nơi các mối quan hệ công việc không còn bị giới hạn bởi không gian và thời gian. Kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm, thuyết trình, tư duy phản biện, giải quyết vấn đề và quản lý thời gian giúp sinh viên phối hợp hiệu quả trong các nhóm đa ngành, đa văn hóa và làm việc từ xa. Trong môi trường làm việc linh hoạt và đa nhiệm, người lao động không chỉ cần “làm đúng” mà còn phải “làm tốt”, biết chia sẻ ý tưởng, phản hồi mang tính xây dựng và thích ứng nhanh với yêu cầu mới. Do đó, kỹ năng mềm chính là “chất xúc tác” giúp sinh viên phát huy tối đa giá trị của kỹ năng chuyên môn và kỹ năng số.

Một yêu cầu ngày càng nổi bật trong bối cảnh chuyển đổi số là tư duy sáng tạo và năng lực thích ứng. Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ khiến nhiều kiến thức và kỹ năng trở nên lỗi thời chỉ sau một thời gian ngắn. Vì vậy, sinh viên không thể chỉ dựa vào những gì được học trong nhà trường mà cần hình thành tư duy đổi mới, sẵn sàng thử nghiệm cái mới và chấp nhận thay đổi. Học tập suốt đời không còn là khẩu hiệu mang tính định hướng mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với mỗi cá nhân. Sinh viên cần biết cách tự học, tự cập nhật tri thức, liên tục hoàn thiện bản thân để thích nghi với sự biến đổi nhanh chóng của môi trường nghề nghiệp.

Đối với sinh viên khối ngành kinh tế, kỹ năng chuyên môn tích hợp công nghệ là lợi thế cạnh tranh quan trọng trong thị trường lao động số. Điều này thể hiện ở khả năng ứng dụng công nghệ vào các lĩnh vực cụ thể như marketing số, phân tích dữ liệu tài chính – kế toán, quản trị doanh nghiệp trên nền tảng số, logistics thông minh hay thương mại điện tử. Việc hiểu và vận dụng công nghệ không chỉ giúp nâng cao hiệu quả công việc mà còn tạo ra giá trị gia tăng, giúp sinh viên khẳng định vị thế nghề nghiệp trong môi trường cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Tóm lại, chuyển đổi số đã và đang làm thay đổi sâu sắc yêu cầu về kỹ năng nghề nghiệp đối với sinh viên. Sự kết hợp hài hòa giữa kỹ năng số, kỹ năng mềm, tư duy sáng tạo và năng lực chuyên môn tích hợp công nghệ chính là nền tảng giúp sinh viên thích ứng, phát triển bền vững và thành công trong thị trường lao động thời đại 4.0.

GV: Ngô Thị Luyện